Kraków – lider zrównoważonej mobilności w regionie
Nie ma wątpliwości, że Kraków jest najbardziej zaawansowanym małopolskim miastem w obszarze infrastruktury dla rowerzystów i pieszych. Stolica województwa od lat inwestuje w rozwój sieci dróg rowerowych, która obecnie liczy ponad 250 km. W ostatnich latach przybyło także nowych kontraruchów oraz ulic typu shared space, gdzie priorytet mają niezmotoryzowani. Miasto uruchomiło system roweru miejskiego (LajkBike), który stopniowo jest rozszerzany na kolejne dzielnice. Ważnym elementem jest również strefa Tempo 30 obejmująca większość śródmieścia, co uspokaja ruch i zwiększa bezpieczeństwo pieszych. Dodatkowo w centrum systematycznie poszerzane są chodniki oraz wprowadzane są wyniesione przejścia dla pieszych. W 2024 roku oddano do użytku nową trasę rowerową wzdłuż Wisły, łączącą Dębniki z Podgórzem. Wszystko to sprawia, że Kraków jest miastem, w którym piesi i rowerzyści stanowią realną alternatywę dla samochodu.
- Ponad 250 km ścieżek i pasów rowerowych.
- System roweru publicznego LajkBike (ponad 180 stacji).
- Strefa Tempo 30 na ponad 40% ulic lokalnych.
- Program "Kraków dla pieszych" – modernizacja chodników i przejść.
- Nowe trasy nadwiślańskie i wzdłuż dawnych linii kolejowych.
Tarnów i Nowy Sącz – rosnąca infrastruktura pieszo-rowerowa
Tarnów konsekwentnie buduje markę miasta przyjaznego rowerzystom. Sieć ścieżek rowerowych w Tarnowie osiągnęła już 60 km, a w planach jest dalsza rozbudowa w kierunku Zalewu Tarnowskiego. Miasto zainwestowało w bezpieczne przejazdy rowerowe na głównych skrzyżowaniach oraz w parkingi rowerowe typu bike&ride przy dworcu PKP. Dla pieszych największą zmianą jest rewitalizacja Rynku i ulic przyległych – poszerzono strefę pieszą i wprowadzono zakaz wjazdu dla samochodów w wybrane godziny. Z kolei Nowy Sącz, choć ma nieco mniejszą sieć rowerową (około 40 km), może pochwalić się znakomitą trasą wzdłuż Dunajca, popularną zarówno wśród mieszkańców, jak i turystów. Władze Nowego Sącza postawiły na integrację transportu – nowe drogi rowerowe łączą osiedla z centrum, a w ścisłym centrum powstały deptaki, które znacząco poprawiły komfort pieszych. Oba miasta realizują projekty współfinansowane z funduszy unijnych, których celem jest ograniczenie emisji CO₂ i poprawa jakości życia.
- Tarnów: 60 km ścieżek rowerowych, strefa piesza w centrum, bike&ride na dworcu.
- Nowy Sącz: 40 km tras, deptak na ul. Szwedzkiej i Jagiellońskiej, nowe przejścia dla pieszych.
- Oba miasta: programy „Rowerem do szkoły” i „Bezpieczna droga” dla dzieci.
- Inwestycje w oświetlenie przejść i maty antypoślizgowe.
Inne małopolskie miasta na rowerowej mapie Polski
Nie można zapomnieć o mniejszych ośrodkach, które coraz śmielej stawiają na ekologiczną mobilność. Oświęcim zyskał nową ścieżkę rowerową łączącą miasto z Parkiem Pamięci oraz terenami nad Sołą. Wieliczka postawiła na trasę wzdłuż torowiska kolejowego, która prowadzi aż do granic Krakowa, co ułatwia dojazdy do stolicy regionu. Zakopane, choć kojarzone głównie z turystyką górską, inwestuje w modernizację chodników na Krupówkach i budowę ścieżek dla pieszych wzdłuż ruchliwych ulic. Miasto wprowadziło też strefę z ograniczeniem prędkości do 30 km/h w centrum. Chrzanów i Olkusz realizują wspólny projekt pn. "Rowerem po Jurajskich Szlakach", który łączy istniejące trasy lokalne w spójną sieć rekreacyjną. Dla pieszych szczególnie ważne są programy "Bezpieczne przejścia" w takich miastach jak Myślenice, gdzie na głównych ulicach zamontowano aktywne sygnalizacje świetlne reagujące na obecność pieszego. Działania te pokazują, że w Małopolsce przyjazność dla rowerzystów i pieszych nie ogranicza się do samego Krakowa – wiele miast regionu aktywnie kształtuje przestrzeń miejską w duchu zrównoważonego transportu.
- Oświęcim: nowa ścieżka nad Sołą i wzdłuż Parku Pamięci.
- Wieliczka: trasa rowerowa łącząca z Krakowem (15 km).
- Zakopane: strefa 30 km/h w centrum, modernizacja deptaków.
- Chrzanów i Olkusz: wspólny szlak rowerowy po Jurze.
- Myślenice: aktywne sygnalizacje na przejściach dla pieszych.