Jaskinia Zawałowa – podziemny labirynt w Sokolich Górach
Większość turystów kojarzy Sokolą Górę przede wszystkim z malowniczymi ostańcami i widokami na Wyżynę Krakowsko-Częstochowską. Niewielu jednak wie, że w północno-wschodnim zboczu masywu kryje się jaskinia o intrygującej nazwie Zawałowa. Jej wejście znajduje się na wysokości około 420 m n.p.m., wśród buków i wapiennych rumowisk, i jest dobrze zamaskowane, co sprawia, że nawet zapaleni grotołazi często ją pomijają.
Jaskinia Zawałowa reprezentuje typ jaskini krasowej rozwiniętej wzdłuż pionowych szczelin. Jej korytarz główny ma długość około 40 metrów, a w kilku miejscach rozszerza się w niewielkie salki z zachowanymi fragmentami szaty naciekowej – stalaktytami, stalagmitami i draperiami. Choć nacieki nie są tak okazałe jak w Łokietka, to ich naturalne, nienaruszone formy robią ogromne wrażenie. Wewnątrz panuje stale wysoka wilgotność, a temperatura oscyluje wokół 7–9°C, co zapewnia schronienie nietoperzom, zwłaszcza gatunkom takim jak nocek duży i gacek brunatny.
Dla zwiedzających jaskinia jest dostępna bez specjalistycznego sprzętu, jednak ze względu na wąskie przejścia i niski strop w końcowej części zaleca się używanie kasku i czołówki. Najlepiej dojść do niej ścieżką prowadzącą z parkingu przy zespole przyrodniczo-krajobrazowym „Sokole Góry” – szlak jest oznaczony, ale mało uczęszczany, co gwarantuje spokojne zwiedzanie.
Jaskinia Krótka – perła Doliny Wodącej
Dolina Wodącej w gminie Kroczyce to jedno z najpiękniejszych miejsc Jury, pełne wapiennych skałek, źródeł i dzikiej przyrody. Tuż obok bardziej znanego Źródła Wodącej, w stromym zboczu porośniętym leszczem i ciernistymi krzewami, znajduje się Jaskinia Krótka – niewielki, ale wyjątkowo urokliwy obiekt krasowy.
Mimo nazwy jaskinia nie jest tak bardzo krótka – jej długość wynosi około 20 metrów, a główny korytarz prowadzi do salki z widocznymi śladami dawnych wypłukań. Charakterystyczną cechą Jaskini Krótkiej są liczne kanały i rynny utworzone przez okresowo płynącą wodę, które nadają ścianom falisty, rzeźbiony wygląd. W okresie wiosenn